Chiều ngày 23.10.2025, tại Nhà sáng tác VHNT Tam Đảo (tỉnh Vĩnh Phúc), một không gian nghệ thuật ấm áp và ý nghĩa đã khép lại: Lễ bế mạc Trại sáng tác về đề tài dân tộc thiểu số Việt Nam 2025. Đây là hoạt động văn hóa do Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp cùng Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam tổ chức.

Diễn ra từ ngày 20 đến 24.10.2025, trại sáng tác đã quy tụ 32 văn nghệ sĩ (VNS) từ khắp mọi miền đất nước, cùng hội tụ trên mảnh đất Tổ, cội nguồn văn hóa của dân tộc. Sự kiện không chỉ là nơi giao lưu, mà còn là một hành trình tìm về nguồn cảm hứng sâu sắc, nơi những giá trị truyền thống được tiếp nối bằng tinh thần sáng tạo hiện đại.

32 văn nghệ sĩ tham gia trại đến từ các tỉnh thành: Phú Thọ, Sơn La, Lai Châu, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Cao Bằng, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Hà Nội, Lâm Đồng… Với sự góp mặt của các VNS người dân tộc thiểu số như Tày, Mường, Dao, Cao Lan, Pa Dí, Sán Dìu, Kinh, Thái, họ thực sự là đại diện cốt lõi cho sự phong phú và đa dạng của văn hóa dân tộc Việt Nam.

Nhiều năm qua, những sáng tác của các văn nghệ sĩ này luôn mang trong mình sứ mệnh cao cả: gìn giữ, tôn vinh và lan tỏa văn hóa các dân tộc Việt Nam. Những ngày lưu trú tại Tam Đảo ngoài thời gian dành cho việc viết lách, còn là một chuyến đi thực tế đầy ý nghĩa. Các VNS đã đi thực tế tại những điểm văn hóa, lịch sử quan trọng tại Tam Đảo, qua đó tạo nguồn cảm hứng mạnh mẽ, giúp họ hoàn thiện những tác phẩm tâm huyết.

Tại lễ bế mạc, Trưởng trại, tác giả Vi Thị Thu Đạm đã công bố những con số ấn tượng về kết quả thu hoạch của trại. Tổng số tác phẩm mà hội viên đã hoàn thành và gửi lại là 152 tác phẩm, bao gồm: 46 tác phẩm thơ, 26 tác phẩm văn xuôi, 25 tác phẩm nghiên cứu, lý luận phê bình công phu, 7 công trình sưu tầm văn nghệ dân gian, 40 tác phẩm ảnh, 7 tác phẩm mỹ thuật, và 1 tác phẩm âm nhạc.

Tác giả Vi Thị Thu Đạm nhấn mạnh: “Các tác phẩm thu được lần này thấm đẫm chất liệu dân gian truyền thống, và mang hơi thở hiện đại, phản ánh sinh động đời sống cũng như tâm tư của đồng bào dân tộc thiểu số trong dòng chảy phát triển chung của đất nước. Ban Tổ chức đã làm việc hết sức chu đáo, ân tình, tạo một không gian sáng tạo cởi mở nhất cho văn nghệ sĩ. Đây là dịp quý giá để các VNS được học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm sáng tác, và cùng nhau vun đắp tình yêu quê hương đất nước.”

Cũng từ thực tế đó, VNS đề nghị Hội và các đơn vị liên quan tiếp tục duy trì hoạt động trại sáng tác tại các vùng miền khác nhau, đồng thời nên tổ chức triển lãm, giới thiệu rộng rãi các tác phẩm, và tạo cơ chế xuất bản phù hợp. Điều này nhằm tạo nguồn năng lượng sáng tạo quý giá, giúp các văn nghệ sĩ có động lực tiếp tục cống hiến.

Phát biểu tại lễ bế mạc, ông Đỗ Quang Trung – Giám đốc Nhà sáng tác khu vực miền Bắc, cho biết: “Nhà sáng tác VHNT Tam Đảo rất vinh dự được đón tiếp nhiều đoàn văn nghệ sĩ, nhưng duy có đoàn VNS thiểu số lần này đã để lại ấn tượng đặc biệt sâu sắc về nhiệt huyết, khao khát học hỏi, và trao đổi cùng nhau rất nhiều. Chúng tôi hy vọng rằng, trong thời gian tới, sẽ có nhiều trại sáng tác như thế này hơn nữa để các văn nghệ sĩ có thể lưu trú sáng tác và tạo ra nhiều tác phẩm giá trị hơn.”

Nhạc sĩ Nông Quốc Bình – Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam – đã chia sẻ những cảm xúc chân thành về những ngày lưu trú sáng tác tại Tam Đảo. Ông nói: “Trong những ngày ngắn ngủi lưu trú sáng tác tại đây, các văn nghệ sĩ đã để lại trong nhau tình cảm trong trẻo, chân thành và đầy tình yêu thương. Công việc sáng tạo vô cùng khó khăn, trại sáng tác này là bước đi đầu tiên nhằm chọn ra những hạt vàng VHNT góp vào kho tàng văn hóa dân tộc.”

Ông ghi nhận nhiệt huyết và trách nhiệm của các hội viên: “Tiếng nói của văn sĩ, nhiếp ảnh, mỹ thuật, nhà nghiên cứu, sưu tập đều có mặt tại đây. Chúng ta cần có đầy đủ tác phẩm, và sau đó cần phải gạn lọc nhiều hơn nữa. Tôi ghi nhận nhiệt huyết, trách nhiệm của các văn nghệ sĩ đã góp được một số tác phẩm đóng góp cho kho tàng tác phẩm về đề tài văn hóa dân tộc thiểu số.”

Nhạc sĩ Nông Quốc Bình cũng nhấn mạnh về trách nhiệm chung của văn nghệ sĩ và Hội: “Trách nhiệm của Hội là tìm nguồn để VNS chúng ta sẽ có những chuyến đi dài hơn, tiếp xúc nhiều hơn với đời sống người dân tộc thiểu số ở nhiều vùng miền khác nhau, để phản ánh một cách đầy đủ và chân thực nhất trong tác phẩm.”

Cũng trong lễ bế mạc, một số tác giả đã đọc thơ, và chia sẻ về những trăn trở trong sự nghiệp, kinh nghiệm sáng tác, những kỳ vọng trong các chuyến đi giao lưu, sáng tác trong tương lai…

Lễ bế mạc đã kết thúc trong không khí lưu luyến, hứa hẹn một nguồn dồi dào chất liệu và cảm hứng sáng tác văn học nghệ thuật về đề tài các dân tộc thiểu số Việt Nam, nơi mỗi tác phẩm không chỉ là một sáng tạo nghệ thuật mà còn là một cầu nối văn hóa, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc trong thời đại mới. Nguồn năng lượng sáng tạo quý giá được hun đúc thêm tại Tam Đảo chắc chắn sẽ tiếp tục lan tỏa, tạo nên những giá trị nghệ thuật bền vững.

I.B