Bạn đã bao giờ thử bước vào những cành dài màu đen
(Trích từ “Phần 3” của tác phẩm Gió Tây – West Wind)

Bạn đã bao giờ thử bước vào những cành dài màu đen của đời người khác chưa –
bạn cảm thấy thế nào khi tưởng tượng những tua hoa giòn tan, đẫm mật ong,
trên cành keo non vào đầu hạ?

Bạn nghĩ thế giới này chỉ là một trò tiêu khiển cho riêng bạn sao?

Chưa từng bước xuống biển, để ý xem mặt nước tách đôi một cách
lịch thiệp tuyệt đối, nhường chỗ cho bạn?
Chưa từng nằm dài trên cỏ, như thể bạn là chính cỏ?
Chưa từng bay lên không trung, dang rộng đôi cánh
trên trái tim sẫm màu của chính mình?

Thế thì đâu có gì lạ khi trong giọng nói buồn bã của bạn
vang lên lời than thở — rằng có điều gì đó đang thiếu
trong đời bạn!

Ai có thể mở cánh cửa nếu không với tay tới then cài?
Ai có thể đi hàng dặm nếu không đặt một bước chân
trước bước kia, chăm chú vào từng điều đang hiện ra trước mắt?
Ai có thể thấy căn phòng bên trong ngôi nhà
nếu không ngắm nhìn với thán phục, thậm chí
với mê đắm, lớp đá bên ngoài?

Nhưng, vẫn còn thời gian –
những cánh đồng khắp nơi đang mời gọi bạn bước vào.

Và ai sẽ bận tâm, ai sẽ trách cứ, nếu bạn bỏ đi lang thang,
để đi tìm linh hồn mình?

Nhanh lên nào, đứng dậy, khoác áo vào, rời khỏi bàn làm việc!

Đặt chân mình vào ngưỡng cỏ – nơi bí ẩn, nơi sự chết cần thiết như sự sống –
đừng sợ!

Bước vào cửa tử, và ngỡ ngàng!

Ngồi xuống bên đám cỏ dại, và hình dung một vị thần mười ngón
chèo chiếc thuyền nhỏ rời khỏi căn nhà rơm của mình,

gật đầu không ngừng với những đóa hoa của hiện tại,
với tiếng hót tuôn ra từ miệng hồng của chim nhại,
với những chồi kim ngân vừa hé nở trong đêm.

Ngồi xuống, như một cọng cỏ dại giữa đám cỏ dại, và xào xạc trong gió!

Lắng nghe đi – bạn chỉ thở một chút thôi, và gọi đó là cuộc sống?

Trong khi linh hồn, sau cùng, chỉ là một khung cửa sổ,
và việc mở nó ra
cũng chẳng khó khăn gì hơn tỉnh dậy sau một giấc ngủ ngắn.

Mới tuần trước, tôi đã bước giữa bụi gai và nói
với những bông hồng dại:
Đừng từ chối tôi,
mà hãy chịu đựng sự tận tụy của tôi.
Rồi, suốt buổi chiều, tôi ngồi giữa chúng. Có lẽ,

tôi còn nghe được vài giai điệu – ướt át và đỏ rực –
vội vã tuôn ra từ những nụ hoa phình căng, từ thân thể mỏng manh, ẩm nước của chúng.

Bạn sẽ còn lắng nghe những tiếng la hét u ám kia bao lâu nữa –
sự thận trọng và dè dặt?

Rơi vào đi! Rơi vào!

Một người phụ nữ đứng trong đám cỏ dại.
Một con thuyền nhỏ chòng chành giữa những làn sóng sâu, và điều sắp đến
sẽ đến với sự phập phồng và duyên dáng của chính nó.

Còn tôi, thỉnh thoảng, giữa muôn vàn điều biến chuyển,
tôi tình cờ gặp điều bất biến.
Người ta còn có thể mong gì hơn?

Và tôi sẽ chạm vào khuôn mặt của những bông cúc,
và cúi xuống
để suy tưởng về điều đó.

Chuyện đó đã xảy ra khi ấy, nhưng vẫn chưa kết thúc.

Bây giờ mặt trời đang ngả dần. Trong ánh sáng đào,
tôi băng qua cánh đồng và đồi cát, tôi lần theo mép biển.

Tôi trèo lên. Tôi quay lại.
Tôi lơ lửng.
Tôi lang thang về nhà.

Dịch bởi ông Bùi Xuân
Khởi dịch ngày 01.9.2021
Hoàn thành ngày 15.5.2025

(Tại ngôi nhà thân yêu 20 Nam Sơn 5, phường Hòa Cường Bắc,
quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng)

Lời cảm ơn

Tôi xin gửi lời cảm ơn đến các biên tập viên của những tạp chí sau, nơi một số bài thơ dưới đây – đôi khi ở dạng hơi khác – đã từng được đăng trước đó:

Amicus, The cricket . . .;
At the Shore;
Sand Dabs, Three
Appalachia, Black Oaks, The Dog Has Run Off Again
Country Journal, The Osprey
Michigan Quarterly Review, At Round Pond
Ohio Review, And what did you think love would be like?
Orion, The Rapture
Poetry, Forty Years, Pilot Snake
Provincetown Arts, Dogs, Shelley, Stars, You are young . . ., If there is life after the earth-life . . .
Shenandoah, Three Songs, Seven White Butterflies
The Southern Review, Spring

Về tác giả

Là một người sống kín đáo, Mary Oliver (1935–2019) rất hiếm khi trả lời phỏng vấn trong suốt những năm qua. Bà chọn cách để tác phẩm của mình tự lên tiếng. Và quả thật, suốt năm thập kỷ qua, những tác phẩm ấy đã chạm đến trái tim của vô số độc giả. Trong sự nghiệp dài lâu và lừng lẫy của mình, Oliver đã nhận được nhiều giải thưởng danh giá. Tập thơ thứ tư của bà, American Primitive, đã giành Giải Pulitzer cho Thơ vào năm 1984. Bà cũng nhận được Giải Shelley Memorial, Học bổng Guggenheim, Giải Thành tựu của Viện Hàn lâm và Viện Nghệ thuật và Văn chương Hoa Kỳ, Giải Christopher và Giải L.L. Winship/PEN New England cho tập House of Light, Giải Sách Quốc gia cho tuyển tập New and Selected Poems, Giải Văn học của Quỹ Lannan và Giải thưởng Văn chương xuất sắc của Hiệp hội Nhà sách New England.