Trong không gian khoáng đạt và bảng lảng sương giăng của vùng bán sơn địa Ba Vì, chiều muộn ngày 27/12/2025, một sự kiện văn hóa đặc biệt mang tên “Gặp gỡ Ấn Độ – Việt Nam vì Hòa bình và Tình anh em” đã diễn ra tại Đồi Nghệ sĩ (Thôn Mái, Yên Bài, Hà Nội). Buổi gặp gỡ tuy chỉ kéo dài hơn một giờ đồng hồ nhưng đã để lại những dư âm sâu sắc, kết nối tâm hồn những người nghệ sĩ cách xa nhau hàng ngàn dặm địa lý.

Sự kiện được dẫn dắt nhịp nhàng bởi sự chuyên nghiệp của MC Hoàng Lâm (VTV) trong phần tiếng Việt và sự tinh tế của nhà văn – dịch giả Kiều Bích Hậu trong vai trò điều phối tiếng Anh. Sự gọn ghẽ về thời lượng không làm giảm đi sức nặng của nội dung, trái lại, nó tạo nên một không gian cô đọng của tình hữu nghị.

“Trở về nhà” và bài học từ lòng bao dung

Tâm điểm của buổi giao lưu là những chia sẻ đầy xúc động của các văn nghệ sĩ đến từ đất nước Ấn Độ. Nghệ sĩ Rafeeq Ellias – nhà làm phim, nhiếp ảnh gia uy tín, từng đoạt 35 giải thưởng điện ảnh quốc tế – đã mở đầu bằng những lời tự sự chân thành:

“Tôi đến Việt Nam lần này, cảm giác ấm áp thân thương như được trở về nhà sau những ngày dài xa cách, được gặp lại anh chị em dấu yêu của mình.”

Ông gây bất ngờ khi chia sẻ về sự am hiểu sâu sắc đối với văn hóa Việt Nam qua việc đọc một đoạn trong bài thơ “Trăng vào cửa sổ đòi thơ/ Việc quân đang bận, xin chờ hôm sau” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trích từ bài thơ chữ Hán “Báo tiệp” (Báo tin thắng trận) sáng tác trong thời gian Người bị giam cầm ở Trung Quốc (khoảng 1942-1943).  Với Rafeeq, Bác Hồ là người thầy vĩ đại chung của cả Việt Nam và Ấn Độ. Ông bày tỏ sự khâm phục trước tinh thần Việt Nam: một dân tộc đi qua bao đau thương, mất mát của chiến tranh nhưng khi hòa bình lập lại, họ sẵn sàng gác lại hận thù, dang tay đón nhận bạn bè năm châu bằng lòng bao dung vô bờ bến. Ông cũng khâm phục Việt Nam và từ lâu muốn đến đất nước này để chào mừng hòa bình, để học được vì sao một nước nhỏ có thể chiến thắng một nước lớn, một dân tộc yếu lại có thể thắng quốc gia mạnh.

Sự đồng điệu về tâm hồn tiếp tục lan tỏa khi nữ sĩ Bina Sarkar Ellias cất giọng. Nghe những vần thơ Việt và chứng kiến tình cảm nồng hậu của các đồng nghiệp tại Đồi Nghệ sĩ, bà đã rưng rưng nước mắt. Bà đọc bài thơ “Arcadia” của mình, trong đó có những câu thơ tuyệt vời về sự hồi sinh:

“Tôi sẽ đưa bạn đến đó/ Nơi những người đã chết/ Sống lại một lần nữa/ Trở thành những cây cổ thụ”. Thông điệp về sự vĩnh cửu của linh hồn và thiên nhiên như hòa quyện vào không gian xanh mướt của Yên Bài.

Bà Bina cũng cho biết, tại Kolkata (Ấn Độ) có công viên nhỏ, nơi đặt tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bà cũng tự hào về tình cảm gắn bó giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thủ tướng Gandhi, tình hữu nghị giữa Việt Nam – Ấn Độ. Bà bày tỏ sự cảm kích khi lần đầu tiên gia đình bà tới thăm cộng đồng Đồi nghệ sĩ ở Việt Nam và được đón tiếp như đón người thân về nhà. Khi về lại Ấn Độ, bà sẽ viết để chia sẻ thêm cho nhiều người dân nước bà biết về một cộng đồng văn nghệ sĩ ở Việt Nam đang sống, làm việc cùng nhau trong tình yêu thương, hơn thế còn luôn mở lòng đón bè bạn quốc tế đến với mình.

Sức hút từ điện ảnh và những kỷ vật dòng họ Bàng

Đặc biệt, chương trình có những giây phút giao lưu thú vị giữa các thế hệ nghệ sĩ. Nữ diễn viên trẻ Yuki Ellias tỏ ra đặc biệt ấn tượng với văn hóa và nghệ thuật biểu diễn Việt Nam. Cô không giấu nổi sự khâm phục trước giọng hát truyền cảm của nghệ sĩ Thanh Tùng và đã tỉ mỉ ghi lại những thước phim để làm kỷ niệm. Cô nói mình đã được các bạn Việt Nam truyền cảm hứng mạnh mẽ để tiếp tục theo đuổi con đường nghệ thuật chông gai.

Trong chuyến thăm không gian sống và sáng tác của vợ chồng nữ sĩ Bàng Ái Thơ và diễn viên Văn Báu, Yuki đã vô cùng hào hứng khi biết ông là gương mặt quen thuộc của điện ảnh Việt. Khi nghe giới thiệu về series phim truyền hình nổi tiếng “Cảnh sát hình sự”, trong đó nghệ sĩ Văn Báu đảm nhận một vai chính xuyên suốt, Yuki đã bày tỏ mong muốn được thưởng thức tác phẩm này. Cô thậm chí đã đề nghị các đồng nghiệp Việt Nam gửi link phim để có thể tìm hiểu sâu hơn về phong cách diễn xuất cũng như cách làm phim hình sự của Việt Nam.

Tại đây, đoàn nghệ sĩ Ấn Độ cũng được tận mắt chiêm ngưỡng một “bảo tàng nhỏ” lưu giữ những kỷ vật và bộ sưu tập tranh, điêu khắc quý giá của dòng họ Bàng. Những tác phẩm này là sự kết hợp giữa truyền thống gia đình nhiều đời và sự sáng tạo bền bỉ suốt một đời của nữ sĩ Bàng Ái Thơ cùng các em của bà như họa sĩ Bàng Sĩ Trực, Bàng Phương Chính…

Trong thời gian lưu trú tại Đồi nghệ sĩ, dù thời gian ngắn nhưng theo bà Bina “chúng tôi cảm thấy rất gần gũi và ấm áp, cảm giác như được gặp lại người thân sau nhiều năm xa cách, được mọi người quan tâm đưa đón, chăm chút cảm xúc, được thăng hoa cùng các nghệ sĩ Việt Nam! Chúng tôi sẽ nhớ mãi”.

Lan tỏa thông điệp hòa bình qua thi ca

Góp thêm một nét vẽ vào bức tranh hữu nghị, nữ nhà thơ Nông Thị Ngọc Hòa (đến từ Phú Thọ) đã mang tới bài thơ “Hãy yêu thương như không có ngày mai”. Bài thơ như một bản thông điệp hòa bình, khẳng định tinh thần Việt Nam dùng yêu thương để hóa giải mọi xung đột khu vực cũng như toàn cầu.

Không chỉ dừng lại ở giao lưu tinh thần, bà Bina Sarkar Ellias, với vai trò Tổng biên tập tạp chí Gallaries, đã đề xuất cộng đồng Đồi Nghệ sĩ giới thiệu các tác phẩm hội họa để bà thực hiện một số chuyên đề đặc biệt về mỹ thuật Việt Nam trên ấn phẩm của mình. Song song đó, cộng đồng Đồi Nghệ sĩ cùng Nhóm nữ dịch giả Hà Nội (HFT) cũng đã trưng bày và giới thiệu bộ sách hàng chục cuốn hợp tuyển thơ quốc tế do nhóm thực hiện, minh chứng cho nỗ lực đưa văn chương thế giới về Việt Nam và ngược lại.

Buổi gặp gỡ kết thúc trong vòng tay siết chặt. “Gặp gỡ Ấn Độ – Việt Nam vì Hòa bình và Tình anh em” là một hoạt động ngoại giao nhân dân thực sự hiệu quả, cho thấy: khi những trái tim nghệ sĩ cùng nhịp đập, mọi khoảng cách về ngôn ngữ đều trở nên vô nghĩa trước sức mạnh của tình anh em và sự thấu cảm.

T.Văn