BẠCH LIÊN

1. Nằm sâu bên trong một thung lũng phía Tây, có căn nhà nhỏ dựng đơn sơ bên vách đá. Trong nhà, có một đôi vợ chồng, tuổi đã khá cao mà bấy lâu nay vẫn chưa có nổi một mụn con nào cả.

Hai ông bà sống bằng nghề điêu khắc tượng gỗ. Ông lão là một người thợ khéo tay hiếm thấy. Các bức tượng do ông tạo ra luôn khiến cho người ta có cảm giác rất sinh động và có hồn. Từ những khúc gỗ vô tri vô giác khi vào tay ông lão cuối cùng đều trở thành những bức tượng phật uy nghi và tỏa ra ánh hào quang kì lạ. Bởi vậy, cho dù sống ở một nơi xa xôi và hẻo lánh nhưng tiếng lành đồn xa, khách ở thập phương tứ xứ cứ đua nhau nô nức tìm đến hai ông bà để nhờ cậy.

Một chiều mưa rả rích, có vị sư thầy tìm tới hỏi thăm. Nhà sư có thân hình gầy guộc, nước da tai tái, đôi mắt trũng sâu gợi lên hình ảnh về những cuộc hành trình nhiều gian truân và vất vả. Trên gương mặt với những nếp nhăn xô vào nhau uốn lượn, đôi mắt nhà sư luôn ánh lên những nét nhìn cương nghị và rắn rỏi. Nếu như ta nhìn thật kĩ, khó mà không liên tưởng chúng đến đôi mắt của những bức tượng phật uy nghi tọa trong những ngôi chùa cổ kính.

Vị sư thầy tự giới thiệu rằng mình đến từ một nơi ở rất xa xôi. Nghe danh ông lão từ lâu nên đã lặn lội tìm đến để nhờ ông tạc giúp ngôi chùa một bức tượng phật quan âm đem về. “Thật tiếc là tiền của không có nhiều. Vì cần gấp nên tôi đành mạn phép tìm đến đây làm phiền ông lão giúp đỡ.” Nhà sư từ tốn cất lời. Ông lão nghe xong không một chút đắn đo suy nghĩ mà vui vẻ nhận lời ngay, còn tiếp đãi nhà sư một cách chu đáo và nồng hậu. “Ôi, giúp việc cho nhà chùa là một việc tích đức. Tôi đâu có dám nghĩ đến công xá gì. Sư thầy cứ ở lại đây chơi đôi ba tháng, chúng tôi sẽ mau chóng dốc sức mà hoàn thành công việc.”

Cuối cùng sau nhiều ngày mất ăn mất ngủ, ông lão cuối cũng đã hoàn thành xong bức tượng Phật. Nhà sư vô cùng mừng rỡ và hết lời ngợi khen tài năng điêu khắc bậc thầy của người thợ già tốt bụng. Trước lúc ra đi, sư thầy đưa cho ông lão một hạt giống hoa sen, bảo ông đem đi gieo trồng, xem như là một lời cảm tạ.

Bẵng đi một vài năm, ông bà lão cũng ngày càng già yếu. Bên trái ngôi nhà, nơi ông đem hạt sen gieo xuống, giờ đây là một hồ sen trắng bát ngát, nếu như ai đó vô tình mà đi ngang qua sẽ đều phải ngẩn người bởi những làn gió quấn quyện mùi hương phảng phất từ những búp hoa trắng thuần khiết và trinh nguyên trong hồ.

Vào một đêm trăng sáng, có một sự việc kì lạ mà ngay đến cả trong mơ, ông bà lão cũng không bao giờ nghĩ đến. Đó là từ một bông sen to và đẹp nhất, có một đứa bé xinh xinh đang nằm gọn trong đó mà say sưa giấc ngủ. Các cánh hoa từ từ khép mở, cô bé con cựa mình trên đài sen trắng nõn. Ông lão sợ mình hoa mắt, đánh thức cả bà lão đang say giấc trong nhà, tỉnh dậy để chạy ra ngắm nhìn.

Cả hai ông bà đều không tin vào mắt mình, đến nỗi ông nhéo tay bà, bà lại nhéo tay ông cho đến khi cánh tay của cả hai người đều bầm tím cả. “Không phải mơ! Đúng là thật rồi! “Ông lão lắp bắp. Bà lão khe khẽ vén cánh hoa sen để ngắm nhìn đứa bé lúc bấy giờ đang vô thức nhoẻn miệng cười trong giấc chiêm bao huyền diệu. Ông bà lúc bấy giờ cùng nhìn nhau nở một nụ cười trìu mến và mãn nguyện. Dường như đã từ lâu lắm rồi, chưa có một điều gì khiến cả hai vợ chồng cùng vui sướng đến thế. Cô bé con chỉ nhỏ bé bằng cái ngón chân cái với nước da trắng ngần. Bà lão nhẹ nhàng nâng cô bé lên, đôi bàn tay thật khẽ khàng vì sợ sẽ làm cho cô vô tình tỉnh giấc.

Từ đó về sau, họ đem cô bé về nhà nuôi dưỡng và gọi cô là Bạch Liên.

2. Thấm thoắt đã bảy năm trôi qua.

Bạch Liên cũng đã bảy tuổi nhưng vẫn chỉ nhỏ xíu như bàn tay. Dù vậy, vợ chồng ông lão vẫn luôn cưng chiều và yêu thương cô bé hết mực. Hàng ngày, cô chạy nhảy bên hồ sen, nô đùa trên những búp sen, gương mặt luôn rạng rỡ và lém lỉnh. Bạch Liên thường đùa nghịch, trốn trong những đài sen rồi tha hồ ngụp lặn sau những đóa hoa sen. Vợ chồng ông lão thường nhìn cô con gái nhỏ với ánh mắt bao dung và đầy tình yêu thương chan chứa.

Cho đến một ngày, bà lão qua đời vì một cơn bạo bệnh.

Ông lão buồn rầu chẳng màng ăn uống và cũng chẳng còn thiết tha gì đến công việc. Những bức tượng còn dang dở nằm im lìm một chỗ. Những cây đục nằm lăn lóc nơi xó nhà. Từng vật dụng trong gia đình ông giờ đây đều nhuốm một màu sắc quạnh hiu và phiền muôn.

Ngay cả hồ sen trắng lúc này đây, dường như cũng đã bắt đầu chuyển sang một màu buồn bã và thê lương.

Bạch Liên tìm mọi cách để cố gắng an ủi ông lão. Ngày ngày, cô bé ngồi bên trong căn phòng nhỏ, ngắm nhìn người cha già với đôi mắt lúc nào cũng cụp xuống, chất chứa u buồn.

Họ cùng nương tựa vào nhau để sống. Từ ngày bà lão mất đi, ngôi nhà thiếu vắng đi tiếng cười. Khi Bạch Liên ngày càng khôn lớn và trưởng thành thì ông lão cũng đã ngày càng già yếu.

Mười sáu tuổi, Bạch Liên trở thành một cô gái xinh đẹp thanh tú nhưng vóc dáng của cô vẫn chỉ nhỏ như một đứa bé ba tuổi. Cũng chẳng ai hay biết được, bằng một cách nào đó, nàng vẫn quán xuyến và làm hết thảy mọi việc trong gia đình một cách khéo léo đâu vào đấy.

Một buổi sáng nọ, trong căn nhà của hai cha con bỗng xuất hiện một người khách lạ.

Đó là một chàng thanh niên trạc mười bảy, mười tám tuổi. Chàng lặn lội từ một nơi xa xôi đến đây, chỉ một lòng mong muốn được làm học trò của ông lão và mong ông có thể truyền dạy cho mình nghề làm điêu khắc.

Chàng họ Trương, là con út của một gia đình giàu có trong kinh thành. Chẳng hiểu vì nguyên do gì mà ngay từ khi còn nhỏ, chàng đã sớm say sưa với những món đồ chạm trổ tinh tế và tỉ mẩn. Chàng yêu chúng đến nỗi quên ăn quên ngủ, chỉ chơi với những bức tượng gỗ với đủ mọi hình thù, màu sắc. Các chàng trai trong kinh thành say mê rượu ngon và gái đẹp. Còn chàng Trương chỉ mê đắm những tác phẩm điêu khắc tượng gỗ. Sau này, chàng bất chấp mọi lời can ngăn mà quyết chí lên đường đi tìm một người thầy có thể chỉ dạy cho chàng những kĩ năng thành thục để làm ra những bức tượng lung linh và sống động.

Theo lời chỉ dẫn của những tay buôn sành sỏi, chàng lần tìm tới nhà của ông lão, cốt chỉ để thỏa cái đam mê khắc tạc mà quyến dụ chàng hơn tất thảy mọi thứ ở trên đời này. Chúng ngấm sâu vào da thịt chàng Trương như một thứ men rượu ủ lâu ngày khiến cho chàng cứ ngẩn ngơ mãi đắm chìm mà không làm sao dứt ra được.

Chàng ngập ngừng bước vào căn nhà nhỏ, rồi vô cùng kinh ngạc khi chứng kiến một cảnh tượng lạ trước nay chưa từng được thấy. Trương gặp một cô gái vừa trạc tuổi mình với gương mặt vô cùng xinh đẹp, rạng rỡ nhưng hình dáng chỉ vừa bằng một đứa trẻ lên ba đang chú tâm làm việc, cái khoảnh khắc ấy cho tới sau này, thi thoảng mỗi khi nhớ lại chàng vẫn còn cảm thấy bồi hồi lẫn ngỡ ngàng. Nhác thấy bóng dáng người lạ, người thiếu nữ giật mình vội vã trốn vào buồng trong.

Chàng đã ngẩn người ngắm nhìn mãi cho đến khi bất chợt một giọng nói văng vẳng cất lên:

“Cậu làm gì ở đây?”

Thì ra, ông lão đi kiếm củi đã trở về, thấy bóng chàng trong căn nhà nhỏ, đã vội vã bước vào.

Biết ông là người mình đang tìm kiếm bây lâu, chàng Trương vội giới thiệu về bản thân mình trước, sau đó không quên xin lỗi vì sự thất thố của bản thân, và tất nhiên bày tỏ cả niềm mong mỏi mà bấy lâu nay chàng đã ấp ủ mãi trong lòng.

Ông lão nhìn chàng trai với vẻ nghi hoặc rồi nhanh chóng chối từ.

Mặc cho thái độ kiên quyết của ông lão, chàng Trương vẫn dùng dằng mãi không chịu trở về. Đã tìm được đến đây, chàng không đành lòng quay về, cứ quanh quẩn mãi gần ngôi nhà nhỏ bên vách núi hết ngày này qua ngày khác. Bạch Liên biết được sự tình, mỗi bữa, nàng đều cố ý nấu dư, rồi chừa một phần cơm lén đem cho chàng Trương.

Mấy tháng trôi qua, chàng chẳng hề nản chí. Trương dựng tạm một túp lều ở gần nhà ông lão, ban ngày thì đi kiếm củi, bẫy chim cố tình đem sang cho Bạch Liên. Dần dà, chàng còn xắn tay, nấu cơm, gánh nước, chẻ củi giúp gia đình ông lão những công việc trong nhà. Thế rồi một hôm, nhác trông thấy bộ đồ nghề điêu khắc chàng qua mượn rồi tiện tay kiếm lấy miếng gỗ, ngồi trước cửa nhà mình đẽo đục. Chàng khắc một bức tượng người thiếu nữ mà chỉ nhìn sơ qua người ta cũng biết, gương mặt của bức tượng ấy, mười phần thì hao hao giống cô gái nhỏ nhà bên kia đến bảy, tám phần.

Ông lão ngồi trong nhà mình, nhìn chàng Trương, cuối cùng cũng đành bất lực chịu thua sự cứng đầu của chàng.

Trương học nghề rất nhanh, chẳng mấy mà những bức tượng của chàng đã sinh động và có hồn không thua kém những bức tượng mà ông lão khắc ra. Nếu để hai bức tượng cạnh nhau, người không tinh tế sẽ khó lòng mà phân biệt được. Ông lão rất quý mến chàng Trương. Từ ngày có thêm cậu học trò, ông giống như có thêm một người con trai, ngôi nhà cũng nhờ đó mà vợi bớt đi những nỗi cô đơn, rầu rĩ.

Nhưng có một điều mà ông luôn lo lắng và canh cánh ở trong lòng. Ông sợ có một ngày, chàng Trương nhớ nhà mà rời bỏ chốn này trở về nơi kinh thành sầm uất.

Dù không nói ra, nhưng ông lão biết, giữa chàng Trương và Bạch Liên đã gắn bó với nhau thân thiết đến mức nào. Cái ngày mà Trương rời xa hai cha con ông, ông thầm nghĩ, nếu như ông có buồn, thì Bạch Liên, con gái của ông cũng sẽ buồn và cô quạnh hơn ông gấp nhiều lần.

Chàng Trương đã gắn bó với gia đình ông cũng đã gần hai năm. Ông biết, chàng và con gái mình quấn quýt với nhau ra sao. Ông càng hiểu rõ, ở cái nơi hẻo lánh xa xôi này, nếu như không có chàng, những ngày tháng của Bạch Liên sẽ thiếu vắng và buồn bã đến chừng nào. Nhất là khi ông đã ngày một già cả. Và rồi đến một ngày nào đó, ông cũng sẽ theo người vợ của mình đi đến một miền đất lạnh lẽo ở nơi xa xôi thăm thẳm.

Vào một đêm, ông lão cùng với chàng Trương uống rượu bên hồ. Ông đã khéo léo gợi chuyện với chàng:

“Trương này, con có nhớ nhà không?”

Chàng Trương ngẩng đầu nhìn lên ánh trăng, đăm chiêu nghĩ ngợi. Chàng chợt nhớ tới cái ngày chàng bước chân rời khỏi kinh thành. Chàng bỗng thấy cồn cào thèm muốn cái không khí nhộn nhịp, đông đúc nơi phố phường tấp nập. Chàng nhớ đến những buổi tối cùng với mẹ cha và anh em bè bạn đi vào những hàng quán sang trọng để thưởng thức những món ngon nức tiếng trứ danh, rồi trong một khoảnh khắc lại thoáng nghĩ đến những cô gái đẹp như hoa mà chàng đã gặp trong những tháng ngày tụ tập rong chơi cùng bè bạn.

Chợt nhận ra mình đang ngồi cùng với ông lão, chàng thấy xấu hổi rồi tỏ ra bối rối. “Sao ta lại có suy nghĩ muốn về nhà ngay nhỉ?” Chàng cảm thấy hổ thẹn vô cùng rồi tự trách mình.

Ông lão chỉ mỉm cười, tiếp tục rót thêm vào chén rượu. Ánh mắt ông chợt hướng vào trong căn nhà, nơi Bạch Liên vẫn đang mải miết thêu thùa.

“Ta chỉ có một đứa con gái duy nhất. Sau này, ta đi rồi, cũng không biết con bé phải nương tựa vào ai.”

Ông lão khẽ thở dài. Chàng Trương như hiểu được ý thầy đang muốn vun vén cho mình, bèn chắp hai tay trước ngực mà thưa:

“Sau này, dù có xảy ra chuyện gì, con hứa sẽ chăm sóc chu đáo cho cô ấy. Xin thầy chớ lo.”

Chỉ sáng ngày hôm sau, ông lão đã ra đi với một nụ cười thanh thản.

Chôn cất cho ông lão xong xuôi, chàng Trương thu xếp đồ đạc để chuẩn bị trở về nhà. Bạch Liên ngồi rất lâu bên hồ sen, thấy chàng bước đến mới ngập ngừng hỏi:

“Thiếp không giống với người bình thường. Chàng dẫn thiếp về nhà, chỉ e sẽ có nhiều chuyện rắc rối.”

Chàng Trương khẽ vuốt tóc nàng, dịu dàng an ủi:

“Ta đã hứa với thầy. Và ta cũng thật lòng yêu nàng mà chẳng e ngại gì hết. Nàng hãy về nhà cùng với ta. Ta hứa  sẽ chăm sóc cho nàng cả đời.”

Đêm hôm ấy, Bạch Liên gieo mình xuống hồ sen trắng. Hương sen vẫn tỏa ra ngan ngát, dìu dịu. Một mùi hương ướt đẫm sự tinh túy. Một mùi hương chảy tràn trong thứ ánh sáng thanh khiết và tinh khôi.

Sáng hôm sau, khi chàng Trương thức giấc. Chàng không khỏi kinh ngạc khi thấy bóng dáng người con gái đang ngồi trong nhà kia . Là Bạch Liên ư? Chàng dụi mắt, sợ rằng mình chưa tỉnh giấc rồi cố gắng nhìn lại thêm lần nữa.

Nàng đã chẳng còn là một cô gái nhỏ bé như mọi ngày. Nàng giờ đây đã hoàn toàn trở thành một cô gái bình thường, như bao người thiếu nữ khác.

Chàng không mơ. Người đó đúng là Bạch Liên của chàng.

3. Cha mẹ chàng Trương mừng rỡ lắm khi thấy chàng trở về. Họ còn mừng vui hơn nữa khi chàng dẫn về một người vợ vô cùng xinh đẹp và thành tú.

Chàng Trương vẫn nhớ đến cái ngày, hai người chia tay căn nhỏ bên vách núi để cùng nhau trở về. Chàng đã vô cùng ngỡ ngàng khi nàng trút đi lớp vỏ bọc bên ngoài, từ hình dáng bé nhỏ trở thành một cô gái xinh đẹp mĩ miều.

Chàng thấy vừa mừng vừa sợ. Chàng chỉ lo sợ giấc mộng đẹp sẽ nhanh chóng tan biến. Chàng đã từng tự nhủ, cho dù nàng có hình dáng như thế nào, chàng vẫn sẽ hết mực yêu thương. Nhưng bản thân chàng cũng hiểu rõ, sâu thẳm trong tâm trí, ngày ngày chàng vẫn khao khát Bạch Liên sẽ có dáng vẻ giống như bây giờ, giống như bất cứ cô tiểu thư đài các nào trong kinh thành mà chàng đã từng gặp. Bấy giờ đã thỏa ý nguyện, chàng Trương càng cảm thấy yêu nàng say đắm.

Ở kinh thành, Phật giáo ngày càng thịnh hành và chẳng bao lâu, chàng Trương đã trở thành người thợ điêu khắc nổi tiếng nhất vùng. Vợ đẹp, cuộc sống sung túc thế nhưng chàng Trương lại chẳng thể vui nổi.

Chàng với Bạch Liên kết hôn đã được gần một năm, thế nhưng, kể từ ngày hai người bắt đầu se tơ kết tóc, nàng vẫn không để cho chàng chạm vào người. Đêm động phòng, nàng thủ thỉ vào tai chàng biết bao lời mật ngọt, nguyện cả đời cùng chàng chung sống hạnh phúc nhưng lại không để cho chàng chung chăn chung gối. Chàng Trương hụt hẫng và thất vọng lắm. Nhưng vì yêu thương vợ nên chàng vẫn miễn cưỡng chiều theo ý nàng.

Đã rất nhiều đêm, chàng trằn trọc không làm sao ngủ được. Nàng có hiểu được cho chàng không? Rốt cuộc là vì cớ gì? Tại sao nàng lại không cho phép chàng thực hiện cái việc mà vốn thuộc về bản năng của một người đàn ông? Chàng giận Bạch Liên. Chàng trách móc, giận dỗi nàng. Nhưng nàng vẫn cứ một lòng không đổi.

“Bạch Liên, nàng có yêu ta không?”

“Có yêu không…?”

Chàng muốn hỏi nàng cho ra nhẽ. Chàng cũng đã cãi vã với nàng rất nhiều lần. Và mỗi lần như vậy, nàng chỉ tỏ ra bối rối, đôi mắt cụp xuống rầu rĩ. Chàng không nỡ nhìn thấy nàng buồn. Nhưng tại sao cho đến bây giờ nàng vẫn không cho chàng một câu trả lời hợp tình hợp lý.

Tình yêu của chàng giống như ngọn đèn cạn dầu. Nó dần bị rút cạn trong những khát khao sở hữu chiếm đoạt. Nó dần tan biến theo những ham muốn thuộc về bản năng. Chàng đắm chìm trong những cuộc vui nơi tửu lầu. Thi thoảng, chàng tìm đến những cô gái nhan sắc mặn mà cũng chẳng kém cạnh nàng, để trêu hoa ghẹo nguyệt, để nói những lời ong bướm và trên hết là để cùng với nhau làm cái chuyện gắn kết giữa một người đàn ông với một người đàn bà.

Bạch Liên biết chuyện nhưng vẫn tỏ ra thờ ơ. Nàng càng dửng dưng chàng lại càng cáu giận. Đã từ lâu lắm rồi, chàng không còn muốn nhìn thấy mặt nàng.

Chàng bỏ bê cả công việc, say sưa đắm chìm trong tửu sắc. Từ một chàng trai chỉ say mê với những bức tượng gỗ, chàng bắt đầu trở nên say đắm hoan lạc. Rồi có một ngày, trong tiệc rượu với những người bạn lâu năm, khi chàng đã ngà ngà say, có một người bỗng lên tiếng:

“Cả kinh thành này, hiếm có người nào xinh đẹp được như Trương phu nhân.”

Cả bọn cùng cười rôm rả, chỉ có chàng Trương đỏ mặt tía tai.

“Đệ mà có vợ đẹp như Trương huynh, chắc cả ngày chỉ lo giữ vợ.”

Sẵn men rượu trong người, chàng Trương bị chọc tức đến đỏ mặt tía tai. Chàng hất đổ bàn tiệc rồi giận dữ lớn tiếng:

“Im ngay! Im hết cả đi.”

Chàng Trương giận dữ trở về nhà. Chàng thấy trong người nóng hừng hực trong đầu chỉ ngập tràn hình ảnh của Bạch Liên.

Chàng về nhà trong cơn say bí tỉ. Chàng xông vào phòng vừa đúng lúc Bạch Liên đã xổ búi tóc đen mượt và trên người chỉ còn mặc đúng một chiếc áo mỏng tang. Bờ vai trắng nõn, khuôn ngực lấp ló sau những mảnh vải thưa. Chàng Trương không còn kiềm chế được nữa mà lao vào ôm vợ. Mặc cho nàng cố gắng cự tuyệt.  Đêm hôm ấy, chàng trút bỏ hết những kìm ném bấy lâu vào nàng, trút bỏ những khó chịu, bất mãn trong người mà biến nàng trở thành một người vợ đúng nghĩa.

Sáng hôm sau, trở dậy trong những cơn đau đầu còn váng vất, chàng giật mình nhận ra nàng đã không còn ở đó nữa.

Kể từ đấy, chàng Trương vẫn luôn day dứt khôn nguôi trong những nỗi nhớ mong. Chàng ngày ngày khắc những bức tượng mang dáng hình của Bạch Liên để cho thỏa nỗi nhớ trong những đau đớn, giày vò. Cho đến bức tượng thứ một trăm, chàng nằm mộng thấy mình đang đứng cạnh một hồ sen bát ngát. Trong giấc mơ, Bạch Liên ẩn hiện giữa làn sương khói. Nàng ngồi trong những đài sen trắng mà thủ thỉ với chàng:

“Thiếp vốn được sinh ra từ một đóa sen trắng, được thánh mẫu nương nương cử xuống bầu bạn cùng với vợ chồng người thợ làm điêu khắc để trả ơn. Sau khi cha chết đi, vốn dĩ thiếp đã phải quay về nhưng thiếp đã cầu xin thánh mẫu được ở lại bầu bạn cùng với chàng. Thiếp đã hứa với người phải giữ gìn tấm thân trong trắng và trinh bạch. Nay đã phạm phải điều cấm kị thiếp phải trở về thiên cung để nhận lỗi.”

Nói đoạn, nàng từ từ đứng dậy, đi về phía con đường mờ sương rồi tan biến.

Chàng Trương giật mình tỉnh giấc. Bức tượng trên tay chàng cũng đổ mồ hôi. Hoặc cũng có thể đó là nước mắt. Văng vẳng đằng xa vọng lại tiếng kêu leng keng của tiếng chuông chùa.

H.H