Bói cho tuổi ngựa
bói mãi không ra
may rủi con giáp mình
chúng ta đều đi về phía cái chết
lối này hay lối khác
tên mình chìm sông Bằng
khi lời thương còn găm gốc rạ
mây sà xuống đồng anh không biết
mây lên núi rồi*
anh gieo neo bậc đá dựng nhà
em còn
một sàn nhà đói lửa
một cái địu con lên rẫy chưa dùng
anh về ru em ngủ được không
em bói mãi chưa ra con giáp mình...
Chú thích
*Ca dao Tày:
Mây xuống đồng không lấy
Mây lên núi rồi mới tiếc ngẩn ngơ
Cơn đau chưa kháng thuốc
Anh còn giấu em những khoảng trời
thỉnh thoảng dặm lên môi ngày nổi gió
mẹ thật thà dựa vào cổ tích
vá đời mình chắc lép
em hoang mang khi nhìn thẳng nụ cười
anh biết không
năm nhuận mùa ngô không nói dối
người vẫn hẹn trăm năm đỉnh núi
đành tàn nhẫn với mây không thắng nổi mặt trời
trăng đã khóc từ ngày chúng ta đi
xâm canh thành phố
lòng rộng rãi lùi dần gác trọ
khi trước mặt chỉ còn quốc lộ
kẻ niềm tin chấp chới chân đèo
anh biết không
có cơn đau chưa kháng thuốc
khi bốn mùa còn hoa
vừa được tưới mồ hôi đầm đìa không mặc cả.
Khoác áo chàm cho núi
bằng câu lượn thương đêm ấy
bạt núi ngăn sông
tát biển ngược dòng
cá tôm mắc cạn
cây rừng ướp muối
khi mặt trời chưa có
lũng phầy sinh ra ngàn cây*
ta còn lửa cháy
đừng hỏi mãi mãi là bao giờ
một tiếng thở dài tùy tiện của anh
biển quặn đau ba ngàn cây số
núi hết buồn từ độ
người đến xin làm rể bản Tày
chiếc răng đầu tiên hình giọt sữa
sẽ được tung lên mái nhà sàn
mình dệt cho nhau chiếc áo chàm
nhuộm màu cho núi có đôi.
Chú thích:
*Lũng Phầy: là Lũng lửa - Theo tích xưa, đây nơi bắt đầu sự sống của người Tày.
Yêu nhau tròn cái bánh ngô
lửa bùng trên cao nguyên đá
chàng trai trẻ
cất lời thương vượt sông nho quế
đánh thức cánh cửa cài then
suối không níu nổi chân em
chỉnh lại vành khăn
gài thêm xà tích
mế dừng tay thêu
vắt dải cườm nở hoa trên vai áo
gặp nhau
má chín lựng lưng đèo
khèn gọi mềm vách núi
váy xòe ô ngả nghiêng trời
chẳng giọt rượu nào mắt đã đủ men
lửa sẽ cháy hết mùa ngô
ta cũng cháy trên cao nguyên đá
dìu nhau xuống chợ có đôi
dắt nhau lên nương có bạn
ta dạy con nấu nồi mèn mén
mình yêu nhau tròn cái bánh ngô.
Câu sli cho anh
em là quả me rừng
người và đèo đều khát
sau bao nhiêu đắng chát
là em ngọt ngào
có liàng ới*
con ngựa hoang của em
đánh rơi vía phương nào
câu sli**
nhà em không có cổng
pá giục em thịt gà
mé kê bằng chiếc giường
nhà em sẵn rượu bên bếp lửa
con ngựa hoang của em ơi
đêm ngắn bằng chiếc sào phơi áo
hương em nâng gối anh say
rừng núi này là của anh
đừng ngại
hãy về đây tung vó
Chú thích
*Có liàng ới (tiếng Nùng): nghĩa là anh chàng ơi!
**Sli: một thể loại dân ca của dân tộc Nùng, hát để giao duyên.
H.H