Sau lưng làng

tôi thường ra phía sau lưng làng
nhìn những ngôi mộ
đặt lại tên cho thuở hoa niên mười năm chưa chợp mắt
áo trắng em chôn xuống ba tấc đồng bằng
trổ bốn mùa hạt lép vào tôi

ở đó 
có tiếng pháo ngày mẹ nương câu hò 
chưa một lần quay lại
thương những tàu dừa trụi lá
ngoại thôi nhóm bếp nhà sau

ở đó
vài thằng bạn còn dầm mưa suốt mùa hè cũ
nó ngàn năm vẫn đi học trường làng
và anh tôi 
ngày ba lô về lại
tro cơ đồ theo sông nước lang thang

sau lưng làng có đôi mắt không bao giờ ngủ
xuyên thủng tôi mỗi tối đồng bằng

Những gam màu bao dung

có lẽ
lời gió không bao giờ tới
nước non ngàn dặm nhưng chật như đường chỉ tay 
bơi và lạc
ngôn ngữ này ít ỏi 
chúng ta không chọn thơ
chúng ta chọn trường ca 

có lẽ
cánh hoa nở muộn là màu tím
dưới dập duềnh sóng biển
trên hoang dại lòng núi
ta còn nợ một mùa mắt nhau

có lẽ
bờ bãi ta từng qua sẽ mất đi vĩnh viễn
chữ s trổ vào giấc mơ như gai nhọn

màu nâu sòng và màu chàm
mẹ ta cả đời khâu vá

có lẽ
ngôn ngữ và tôi chưa từng bao dung cho nhau

Mùa len tôi

em mang câu lượn đi rồi 
bỏ tôi lại với mùa len trâu lầm lũi

noọng ới*
tôi còn đôi mắt buồn như núi
ta đẽo núi dựng nhà
tôi còn đôi tay mùa nước nổi 
ta đẵn cây làm sàn 

ta bên nhau lửa cháy
ta bên nhau cặm mỉnh**

cẳm đắp***
có lễ cáp khoăn****
cho nếp nương mẩy hạt
cho khảo quang nồng nàn

tôi len tôi về núi để thương người cô đơn

*noọng ới: em ơi 
**cặm mỉnh: chung số mệnh
***cẳm đắp: đêm 30
****có lễ cáp khoăn: lễ chung vía

Đeo lại xà tích

em đã về rồi phải không
hãy đến đây ngồi xuống bên cọn nước 
để anh đeo lại xà tích
thuở hồng hoang cha rước mẹ xuống nhà

sợi nào theo em vu quy
từ đó sông bằng biết khóc 
sợi nào xâu vào tuổi trẻ hai ta
một tiếng đàn đau rất lạ

sợi nào anh phủ anh
mắt rừng mờ sương đục
sợi nào em phủ mình
mười mùa núi mất trăng

em đã về rồi phải không
hãy đến đây 
ngồi xuống 
bên cọn nước
để anh đeo lại xà tích
ta ươm trăng trả cho đỉnh núi già

Như trăng sáng giữa rừng

về thôi
vía như cánh cò gãy sau núi
vía như cáo ba năm chưa quay đầu

em đã cấp sắc cho ta trong mường lạ
với tay không đến trời 
duỗi chân không đụng đất
đi binh đi ngựa không về được phía nhau 

về thôi, vía ơi 
3000 câu then 
không vượt được biển 
không qua được núi 
vía ơi
lá ngón dài hơn hy vọng 
lá ngón xanh hơn câu thề

người tày mình nói thương nhau như trăng sáng giữa rừng*
nhưng trăng qua sàn bóng cũng không ở lại

ai xui 
em giấu trăng vào mái tóc
đưa tôi qua thăng trầm
em giấu buồn vào đôi mắt
rỏ xuống tôi trăm năm

*Ý lời bài hát Mùa hoa lê – Nguyễn Cúc.

T.Đ.T