Trong không gian ấm cúng và tràn ngập hơi thở nghệ thuật tại tư gia nữ sĩ Đặng Nguyệt Anh, một cuộc gặp gỡ đặc biệt đã diễn ra vào lúc 16h chiều ngày 9/10/2025. Đó là buổi giao lưu giữa những người cầm bút, một cuộc giao thoa văn hóa đầy xúc động giữa nhà thơ Malaysia gốc Trung Quốc – Yusuf Liu Baojun và nhóm văn sĩ nhiệt tình với kết giao quốc tế của thành phố mang tên Bác.
Điểm hẹn văn chương giữa lòng thành phố
Từ lâu, tư gia của nữ sĩ Đặng Nguyệt Anh tại Tp. Hồ Chí Minh đã trở thành một “địa chỉ đỏ”, một điểm đến thường xuyên của giới văn nghệ sĩ. Với tấm lòng hào phóng và tình yêu vô điều kiện dành cho thi ca, bà đã biến ngôi nhà mình thành nơi gặp gỡ của những đồng nghiệp, những người đồng hương Nam Định. Tựa như truyền thống xưa của Paris hoa lệ, các nữ sĩ danh tiếng thường biến tư gia thành salon văn chương, để các văn sĩ cùng đàm đạo, truyền cảm hứng sáng tác cho nhau, và nâng đỡ những tài hoa tung cánh bay.
Nhà của nữ sĩ Đặng Nguyệt Anh (quê gốc Nam Định) cũng chính là trụ sở của Văn phòng Câu lạc bộ Thơ ca Nam Định, nơi các thi sĩ tề tựu mỗi khi có vần thơ ưng ý hay ra mắt tác phẩm mới.
Trong buổi chiều tháng 10 nhạt nắng, còn vương trong không khí hơi nước của cơn mưa cuối ngày, không gian ấy lại càng trở nên bảng lảng và ý nghĩa hơn khi đón chào Yusuf Liu Baojun – một tiếng thơ đậm chất triết học từ Malaysia. Cuộc gặp có sự tham dự của những gương mặt thân quen trong làng văn nghệ Tp. Hồ Chí Minh như: Trúc Linh, Đặng Nguyệt Anh, Lê Thị Kim, Lý Triều Khải, Hồ Kim Công, Phan Tùng Ảnh. Nhà văn – dịch giả Kiều Bích Hậu đã đảm nhiệm vai trò phiên dịch, là cầu nối ngôn ngữ giúp những tâm hồn đồng điệu xích lại gần nhau hơn.
Xúc động trước di sản chữ Hán
Điểm nhấn gây xúc động mạnh nhất trong buổi giao lưu diễn ra vào cuối buổi chiều là khi Yusuf Liu Baojun tình cờ phát hiện những bức thư pháp chữ Hán của phụ thân nữ sĩ Đặng Nguyệt Anh. Là một nhà nghiên cứu am hiểu sâu sắc về văn hóa Á Đông, ông đã đứng lặng hồi lâu trước những bức thư pháp, ngắm nhìn từng nét bút phượng múa rồng bay.
Sự ngạc nhiên chuyển thành niềm xúc động dâng trào khi ông đọc to những dòng chữ ấy, liên tục gật gù tâm đắc trước sự uyên thâm và vẻ đẹp của di sản văn hóa Việt Nam. Hình ảnh vị nhà thơ quốc tế say mê với chữ Hán đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho tất cả các văn sĩ có mặt. Sự nhiệt tình của ông khiến không khí buổi gặp gỡ tại Tp. Hồ Chí Minh trở nên vô cùng phấn khích. Các nhà thơ Việt Nam đã hào hứng tìm đọc lại những bài thơ, bài hát bằng tiếng Trung để gửi tặng Yusuf. Qua đó, vị khách quý nhận ra rằng, dấu ấn văn hóa của cộng đồng người Hoa vẫn luôn hiện hữu, hòa quyện một cách bền bỉ và tinh tế trong dòng chảy thi ca của vùng đất này.
Triết lý “Một nửa” và sự thảnh thơi giữa đời thực
Trong không gian tĩnh lặng của buổi chiều tà, những tác phẩm của Yusuf Liu Baojun vang lên, để lại ấn tượng sâu sắc về một tâm thế sống tự tại. Thơ ông mang đậm tính thiền, nhắc nhở con người ta tìm về bản ngã giữa vòng xoáy mưu sinh. Các đồng nghiệp Việt Nam được dịp thưởng thức thơ ông qua chính giọng đọc tác giả.
Trong bài thơ không đề, Yusuf viết:
“Ai nấy đều bận rộn / Vì cơm áo gạo tiền / Nhưng than ôi, bạn hỡi / Hãy thảnh thơi vài ngày”.
Ông nhìn cuộc đời như một giấc mộng, nơi mỗi lần thức giấc là một sự tinh khôi mới mẻ. Những chiêm nghiệm về sự vô thường của quyền lực và thời gian cũng được ông gửi gắm qua hình ảnh Tần Thủy Hoàng và đội quân đất nung, dù lừng lẫy một thời thì cuối cùng cũng đi vào dĩ vãng. Thay vì theo đuổi những thứ phù hoa, nhà thơ chọn cách “lang thang tự tại giữa mênh mông hải đảo” và “thong dong trên cánh đồng xanh mướt mát”.
Đặc biệt, triết lý “Một nửa” (Half in Life) của ông đã thực sự chạm đến trái tim người nghe. Ông quan niệm cuộc đời không nên tìm kiếm sự tròn đầy tuyệt đối, bởi biết đủ chính là hạnh phúc: “Nửa nghèo và nửa giàu / Nửa mệnh, nửa nỗ lực / Nửa cho đi, nửa nhận / Nửa khôn, nửa dại khờ”. Những câu thơ ấy, qua sự chuyển ngữ uyển chuyển của dịch giả trong nhóm Nữ dịch giả Hà Nội (HFT), đã nhận được sự đồng cảm sâu sắc từ các nhà thơ Tp. Hồ Chí Minh.
Món quà của tình hữu nghị
Đáp lại tình cảm nồng hậu của người bạn phương xa, nữ sĩ Đặng Nguyệt Anh đã trang trọng tặng Yusuf Liu Baojun tập sách “Chấm phá” – tác phẩm vừa được bà phát hành gần đây nhất. Cuốn sách là món quà tinh thần, biểu tượng cho sự giao lưu, tiếp nối giữa các nền văn hóa.
Buổi gặp gỡ khép lại khi thành phố lên đèn, nhưng dư âm của nó vẫn còn mãi. Tại ngôi nhà của nữ sĩ Đặng Nguyệt Anh, ranh giới về ngôn ngữ và địa lý dường như đã bị xóa nhòa. Chỉ còn lại ở đó tình yêu thi ca thuần khiết và sự trân trọng giữa những người nghệ sĩ luôn khao khát đi tìm vẻ đẹp của tâm hồn. Với Yusuf Liu Baojun, cuộc gặp lúc 16h chiều hôm ấy tại Tp. Hồ Chí Minh chắc chắn là một khoảnh khắc “bình yên” và “tinh khôi” khó quên trong hành trình sáng tạo của mình.
Vượt lên trên một buổi gặp gỡ văn chương thông thường, việc nữ sĩ Đặng Nguyệt Anh mở cửa tư gia để đón tiếp những người bạn quốc tế như nhà thơ Yusuf Liu Baojun chính là một hành động cho sức mạnh của ngoại giao nhân dân. Khi những nghi thức ngoại giao chính thống được thay thế bằng không gian ấm cúng của gia đình, bằng chén trà thơm, nghệ thuật ẩm thực giản dị nhưng đặc sắc, và những câu chuyện tâm tình bên trang sách, mọi rào cản về quốc gia hay ngôn ngữ đều trở nên mờ nhạt. Hành động tự nguyện tài trợ kinh phí và biến ngôi nhà mình thành ‘trạm dừng chân’ cho văn hóa của bà thể hiện tấm lòng hào hiệp của người nghệ sĩ, góp phần xây dựng một hình ảnh Việt Nam thân thiện, trọng nghĩa tình trong mắt bạn bè quốc tế. Chính những kết nối từ trái tim đến trái tim như thế này đã bồi đắp nên nền tảng vững chắc cho sự hiểu biết và hòa bình giữa các dân tộc, nơi mỗi cá nhân đều trở thành một ‘sứ giả văn hóa’ thầm lặng nhưng đầy uy tín.
I.B
